Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın koordinasyonunda gerçekleştirilen kazı çalışmalarında, Side Antik Kenti’nde yaklaşık 390 metre uzunluğundaki önemli bir cadde gün ışığıyla buluştu. Bu kazılar, bölgenin tarihi ve mimari zenginliklerini yeniden ortaya çıkarırken, antik kentin ulaşım ve kentsel düzenine dair bizlere yeni bilgiler sunuyor. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, Side’nin Roma döneminden Geç Antik Çağ’a uzanan dönemi yansıtan caddenin, mimari dönüşümünü ve yapısal özelliklerini gözler önüne serdiği belirtiliyor.
Uzun yıllardır devam eden kazılar neticesinde, bu kıymetli güzergahın kuzeyinde 2. yüzyıla tarihlendirilen bir stoa ve çeşitli mekanların bulunduğu tespit edildi. Günümüze ulaşan söve ve eşik taşları, caddenin Roma Dönemi’ndeki mimari yapısına dair önemli ipuçları veriyor. Ayrıca, caddenin üzerinde bulunan ve Batı Kapısı, Herakles Kapısı ile Kuzey Hamamı Kapısı olarak adlandırılan üç anıtsal giriş, bölgenin mimari zenginliğine ışık tutuyor. Herakles Kapısı ise kabartmalarıyla dikkat çekiyor; bu kabartmalarda Herakles’in On İki İşi ile birlikte, Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe gibi tanrı ve figürlerin tasvirleri yer alıyor. M.Ö. 3. yüzyıla tarihlendirilen bu kabartmaların, kapının yapımında yeniden kullanıldığı ve devşirme malzeme olarak yer aldığı anlaşılmıştır.
Ancak, caddenin önemi sadece bu değil. M.S. 5. yüzyılda Side’de gerçekleştirilen yeniden düzenlemelerle, cadde genişletildi ve Piskoposluk Sarayıyla bütünleşti. Bu sayede, geçmişte stoaya açık olan girişler kapatılarak yeni anıtsal girişler oluşturuldu ve caddenin kent içindeki önemi daha da güçlendi. Böylece, Doğu Kapısı üzerinden Side’deki diğer bölgelere ulaşanlar, artık daha görkemli ve gösterişli bir güzergâhla karşılanıyordu. Kazılar sırasında ortaya çıkarılan stoa, anıtsal kapılar ve mimari yapıların çeşitli dönemlere ait olması, antik kentteki değişimin ve gelişimin aynı güzergah üzerinde nasıl evrildiğini net biçimde gösteriyor. Bu çalışmalar, hem antik kentin tarihi dokusunu korumak hem de gelecek nesillere aktarmak amacıyla yürütülen ‘Geleceğe Miras’ projesinin önemli bir ayağını oluşturuyor. Bakanlık yetkilileri ve kazı ekipleri, bu başarının, Side’nin çok katmanlı tarihinin yeniden gün yüzüne çıkarılmasına ve korunmasına katkı sağladığını vurguluyor.
